Aria DeanThe Color Scheme

Na een succesvolle première tijdens Performa 2025 in New York beleeft The Color Scheme, Aria Deans nieuwste werk in opdracht van Hartwig Art Foundation en Performa, zijn Europese debuut in Berlijn in het Haus der Kulturen der Welt (HKW). Het stuk is daardoor te zien vlakbij de historische Siegesallee, de plek die ook centraal staat in de voorstelling.

De performance van kunstenaar en schrijver Aria Dean speelt zich af in het Berlijnse Tiergarten, kort na de Eerste Wereldoorlog. We zijn getuige van een dialoog tussen twee Afro-Amerikaanse expats; de Dichter en de Filosoof. Hun rendez-vous in het park mondt uit in een bredere beschouwing over de relatie tussen de esthetiek van de Zwarte avant-garde en ontluikende politieke bewegingen van de twintigste eeuw. Oorspronkelijke beelden van Kant en Goethe, vlakbij het huidige Haus der Kulturen der Welt, zijn deel van het decor voor de ontmoeting tussen de personages. Tegelijk bevraagt Dean wat zulke nationalistische en imperiale monumenten eigenlijk betekenen.

Het werk is vrij gebaseerd op een echte ontmoeting tussen de filosoof Alain Locke en de dichter Claude McKay, maar Dean laat zijn personages naamloos. Hij gebruikt ze als figuren om een botsing tussen politieke en esthetische perspectieven te verkennen. Hun meningsverschillen – over nationalisme, de functie van kunst en de politieke en economische veranderingen die nodig zijn om het leven leefbaar te maken – contrasteren met de monumentale historische ambities van Tiergarten. In de jaren twintig van de vorige eeuw vonden Pruisische imperiale verhalen een plek in het park, terwijl het tegelijkertijd een ontmoetingsplaats vormde voor de queer-scene van Berlijn.

Die complexe geschiedenis wordt nog verder verdicht door de aanwezigheid van een gerenderde versie van de Siegesallee, de boulevard van keizer Wilhelm II die versierd was met monarchale beelden, en die later door de nazi’s is verplaatst om ruimte te maken voor grote militaire parades. Na de oorlog werd de boulevard uiteindelijk volledig ontmanteld. De overgebleven, beschadigde beelden zijn tegenwoordig in Zitadelle Spandau, en door Dean in 3D gescand voor een digitale reconstructie van het historische park uit 1923 door productieontwerper Filip Kostic.

Het theaterstuk wordt begeleid door een compositie van Evan Zierk, waarin de experimentele geluidsmachines (Intonarumori) van de Italiaanse futurist Luigi Russolo een centrale rol spelen. Het resultaat is een theatrale ervaring waarin geschiedenis, vorm en speculatie samenkomen. Het theaterpodium fungeert tegelijkertijd als filmset. De acteurs worden in realtime vastgelegd in het virtuele Tiergarten-landschap, terwijl de film tegelijkertijd live op het podium wordt geprojecteerd. Zo wordt het heden verbonden met het verleden, en wordt de historische ‘waarheid’ van de ontmoeting geopenbaard als beeld. The Color Scheme presenteert geen gepolijste reconstructie, maar toont hoe de brokstukken van de geschiedenis onze huidige tijd nog steeds verstoren.

Voor het Amsterdamse publiek organiseert Hartwig Proxy een speciale livevertoning, voorafgegaan door een inleiding van Aria Dean op het podium in Berlijn. Meld je hier aan